Σκόρδο μια υπερτροφή

Το Σκόρδο Άλλιον το Εδώδιμον (Allium Sativum)

Το σκόρδο εκτός από το ότι δίνει σούπερ γεύση στα φαγητά ή στις σαλάτες έχει πάμπολες θεραπευτικές ιδιότητες. Και γεύση προσδίδει λοιπόν και πρόληψη ή θεραπεία παρέχει.

garlic2

Άλλιον το Εδώδιμον (Σκόρδο)

Σκόρδο Ευεργετικές ιδιότητες: Τα συστατικά του αιθέριου ελαίου του, έχουν έντονη αντισηπτική και αντιβιοτική δράση κι έτσι, το σκόρδο είναι εξαιρετικά αποτελεσματικό σε διάφορες μολύνσεις, όπως η δυσεντερία. Έρευνες απέδειξαν την αποτελεσματικότητά του στη ρύθμιση της πίεσης του αίματος και των επιπέδων των λιπιδίων σ’ αυτό. Ευεργετικό στις περιπτώσεις γρίπης, κρυολογήματος, ωτίτιδας, καταρροής και γενικά στις μολύνσεις του αναπνευστικού όπως η χρόνια βρογχίτιδα και το βρογχικό άσθμα.

Είναι εύπεπτο, ελαττώνει τον τυμπανισμό βοηθά στην απαλλαγή των εντέρων από τα παράσιτα και θεωρείται χολαγωγό και διουρητικό. Ενισχύει την ανάπτυξη της φυσικής χλωρίδας, ενώ ταυτόχρονα σκοτώνει τους παθογόνους μικροοργανισμούς. Είναι τονωτικό και βοηθά στην ταχύτερη ανάρρωση από λοιμώξεις, αποτρέποντας ταυτόχρονα τις δυσάρεστες παρενέργειες. Προλαμβάνει τον καρκίνο του στομάχου, του οισοφάγου και του παχέος εντέρου.

Λόγω των αντιοξειδωτικών που περιέχει πιστεύεται ότι διαθέτει ισχυρή αντιγηραντική δράση και ότι προάγει τη μακροζωία. Συμβάλλει στη μείωση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Κατά της αρθρίτιδας και του τυφοειδούς πυρετού, της πλευρίτιδας, φαρυγγίτιδας και λαρυγγίτιδας. Κατά της φυματίωσης και του κοκίτη. Βελτιώνει την υγεία των οστών. Δυναμώνει τα νεύρα και την καρδιά και δρα κατά της αρτηριοσκλήρυνσης. Σαν κατάπλασμα είναι ωφέλιμο κατά των ρευματικών και νευρικών πόνων. Ενεργεί επίσης, επανορθωτικά, στους ιστούς ορισμένων ελκών. Βοηθά στη θεραπεία πυορροουσών πληγών. Φαίνεται ότι προστατεύει από το έλκος του στομάχου και καταπολεμά το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, εξαιτίας της ισχυρής αντιμικροβιακής του δράσης.

Έχει αντιβιοτική δράση για το γαστρεντερικό σύστημα, δρώντας ενάντια σε ιούς, βακτήρια και παράσιτα του πεπτικού συστήματος όπως του οξύουρου. Εξωτερικά, έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της τριχοφυτίας. Προλαμβάνει τη νόσο του Αλτσχάιμερ και άλλες εκφυλιστικές παθήσεις όπως είναι η άνοια. Καθαρίζει και αποτοξινώνει το αίμα. Ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Κατά της κόπωσης, βελτιώνει τη σωματική και την πνευματική απόδοση. Συμβάλλει στην καλή λειτουργία του ήπατος. Καθαρίζει τους πνεύμονες. Μειώνει τα επίπεδα του ουρικού οξέος που μπορεί να οδηγήσουν σε ουρική αρθρίτιδα και ρευματισμούς. Ηρεμεί το νευρικό σύστημα και μειώνει το άγχος.Αυξάνει την όρεξη, τη δύναμη, την ενέργεια και τη λίμπιντο.

Σκόρδο και Ιστορία

garlic_oval

Άλλιον κοινώς Σκόρδο Το σκόρδο χρησιμοποιείται από τους ανθρώπους εδώ και πάνω από 5.000 χρόνια. Ο Διοσκουρίδης το αναφέρει ως “ελαφόβοσκον” και θεωρούσε ότι το σκόρδο “βιβρωσκόμενον έλμινθας πλατείας εξάγει”.  Ο Ηρόδοτος το μνημονεύει ως καλλιεργούμενο και χρησιμοποιούμενο στη Σκυθία και την Αίγυπτο ενώ συχνά το αναφέρει και ο Αριστοφάνης. Έχει αναφερθεί ότι το χρησιμοποιούσε και ο Αριστοτέλης.

Ο Ρωμαίος συγγραφέας Πλίνιος το περιέγραψε σαν το φάρμακο για 61 προβλήματα υγείας. Στην αρχαία Ινδία και Κίνα, οι γιατροί το χορηγούσαν συχνά σε ανθρώπους που έπασχαν από διάφορες ασθένειες. Από σανσκριτικές καταγραφές βρέθηκε ότι χρήση του σκόρδου γινόταν από το 3.000 π.Χ περίπου. Οι Σουμέριοι το χρησιμοποιούσαν εκτός από τη διατροφή τους, σε θρησκευτικές τελετές και σαν φάρμακο, περίπου από το 4.000 π.Χ. Ο αιγυπτιακός ιατρικός πάπυρος The Codex Ebers όπου χρονολογείται περίπου στο 1500 π.Χ. αναφέρει 24 συνταγές με βάση το σκόρδο για πονοκέφαλους, πονόλαιμο και σωματική αδυναμία.

Η πρώτη απεργία που έγινε στην Αίγυπτο στο τέλος της 20ής δυναστείας, δηλαδή περίπου 3500 χρόνια πριν, ήταν όταν ο Φαραώ Ραμσής Γ’ διέκοψε την παροχή σκόρδων στους εργάτες που κατασκεύαζαν τις πυραμίδες. Στα αρχαία χρόνια, επίσης, χρησιμοποιούσαν το σκόρδο σαν φυλακτό, για να προφυλάσσονται από τους δαίμονες, τους βρικόλακες και τη βασκανία. Πίστευαν ότι το σκόρδο διαθέτει μαγικές δυνάμεις και συνήθιζαν να κρεμούν πλεξούδες από σκόρδα στα σπίτια και στα χωράφια τους, για να κρατούν μακριά τα κακά πνεύματα αλλά και για να αποτρέπουν το «κακό μάτι» ή «μάτιασμα».

Από την αρχαιότητα ακόμη, χρησιμοποιούσαν το σκόρδο στην παρασκευή εδεσμάτων, καθώς ταιριάζει με κρέατα, λαχανικά αλλά και με ψάρι ενώ αρωμάτιζαν με αυτό βούτυρο, ξίδι και αλάτι (σκορδάλατα). Για να απολαμβάνουμε το σκόρδο χωρίς να φοβόμαστε την έντονη οσμή που αυτό αφήνει στο στόμα, πρέπει να αφαιρούμε την πράσινη φύτρα του. Ακόμη, μετά το φαγητό μασάμε λίγα φύλλα φρέσκου μαϊντανού, δυόσμου ή κόκκους καφέ. Για τις μικροβιακές λοιμώξεις, συνδυάζεται καλά με την Εχινάκεια. Η Εθνική Ιατρική Βιβλιοθήκη του Μέριλαντ περιέχει περίπου 125 επιστημονικές εκθέσεις σχετικές με το σκόρδο, δημοσιευμένες από το 1983.

Οι Ολυμπιονίκες στην αρχαία Ελλάδα έτρωγαν σκόρδο πριν από κάθε αγώνα. Ο Δρ Άλμπερτ Σβάιτσερ χρησιμοποιούσε σκόρδο για να θεραπεύσει στην Αφρική αμοιβαία δυσεντερία και σαν αντισηπτικό ώστε να παρεμποδίσει την γάγγραινα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. O πρώτος που σημείωσε την αντιβιοτική δράση του σκόρδου ήταν ο Λουί Παστέρ το 1858. Στην αρχαιότητα απαγόρευαν την είσοδο σε θέατρα ή συναθροίσεις σε όσους είχαν φάει σκόρδο. Αντί να φάτε τις σκελίδες του σκόρδου ολόκληρες, είναι προτιμότερο να τις ψιλοκόψετε ή να τις χτυπήσετε στο γουδί προτού τις καταναλώσετε, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Journal of Agricultural and Food Chemistry». Με αυτό τον τρόπο, απελευθερώνονται και γίνονται πιο δραστικές οι ευεργετικές ουσίες του.

garlic

Σκελίδες Σκόρδου

Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Βρετανοί γιατροί που θεράπευαν τα τραύματα της μάχης με σκόρδο ανέφεραν πλήρη επιτυχία σε περιπτώσεις σηπτικής δηλητηρίασης και γάγγραινας και ονομάστηκε από την κυβέρνηση της Ρωσίας, ρωσική πενικιλίνη όταν ξέμεινε από αντιβιοτικά.

Σκόρδο και Ιατρική Παράδοση: Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση 4 σκελίδων σκόρδου την ημέρα, μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη ποικίλων ασθενειών. Μελέτες που διεξήχθησαν σε εργαζόμενους που είχαν εκτεθεί σε μόλυβδο π.χ. εργάζονταν σε ένα εργοστάσιο μπαταριών, αποκάλυψε ότι η κατανάλωση σκόρδου κατάφερε να μειώσει το ποσοστό των βαρέων μετάλλων στον οργανισμό τους, μέχρι και 20%. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα λιγότερους πονοκεφάλους και λιγότερες απουσίες λόγω ασθενείας.

Στην αρχή του αιώνα οι αλοιφές, οι κομπρέσες και τα εισπνεόμενα φάρμακα από σκόρδο ήταν το πλέον προτιμότερο φάρμακο κατά της φυματίωσης. Τρεις σκελίδες σκόρδου την ημέρα μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα της χοληστερόλης κατά 10-15%. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό «Nutrition and Cancer» το 2010 έδειξε ότι η αλισίνη που περιέχεται στις φρέσκες σκελίδες σκόρδου μπορεί να εξοντώσει τα καρκινικά κύτταρα του παχέος εντέρου.

Επιπλέον, μια ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Leukemia Research» ανέφερε ότι η αλισίνη μπορεί να καταστρέψει καρκινικά κύτταρα στο μαστό, την ουροδόχο κύστη, το παχύ έντερο, το ήπαρ, τον προστάτη, το λεμφικό σύστημα και το δέρμα. Ερευνητές από το Κέντρο Έρευνας για τα Οφέλη του Σκόρδου στη Βρετανία διαπίστωσαν ότι οι εθελοντές που λάμβαναν συμπλήρωμα αλισίνης ημερησίως για 90 ημέρες είχαν σχεδόν 3 φορές λιγότερες πιθανότητες να αρρωστήσουν από κρυολόγημα το χειμώνα σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες που λάμβαναν εικονικό φάρμακο. Σύμφωνα με το αμερικανικό περιοδικό «Natural History», για να φύγει η μυρωδιά του σκόρδου από τα χέρια, μπορούμε να τα καθαρίσουμε με λεμόνι ή τα πλένουμε με κρύο νερό, τρίβοντάς τα συνέχεια με αλάτι, ενώ στο τέλος τα ξεπλένουμε με χλιαρό νερό και σαπούνι.

Το ποώδες φυτό Σκόρδο:

Το σκόρδο (garlic αγγλιστί /aioli γαλλιστί) είναι μονοετές ή και πολυετές, ποώδες φυτό που κατάγεται από τις Ινδίες ή τις χώρες της Κεντρικής Ασίας αλλά η καλλιέργειά του είναι γενικευμένη σε όλο τον κόσμο και δεν λείπει από κανένα σπίτι, καθώς χρησιμοποιείται ευρύτατα και κυρίως στην ελληνική, τη μεσογειακή και την ανατολίτικη κουζίνα, για να προσδώσει στα φαγητά τη χαρακτηριστική έντονη γεύση του. Είναι βολβώδες φυτό, με ύψος που δεν ξεπερνά τα 50 εκατοστά, με ένα ανθοφόρο στέλεχος. Ο βολβός του αποτελείται από πολλές σκελίδες που περιβάλλονται με μια κοινή μεμβράνη. Τα φύλλα του είναι σκληρά και επίπεδα μέχρι 1 εκατοστό πλάτος και 15 εκατοστά μήκος. Ο ανθοφόρος βλαστός φέρει ένα σκιάδιο από ροδόλευκα προς πρασινωπά άνθη.

Στις αρχές της άνοιξης, τον Απρίλιο, οι σκελίδες του φυτεύονται σε καλά προετοιμασμένο και στεγνό έδαφος, σε βάθος 15-20 εκατοστά, καθώς το σκόρδο πολλαπλασιάζεται με τους βολβούς του. Οι ανθοφόροι άξονες δεν έχουν σπόρια αλλά μερικές φορές φέρουν μικρούς βολβούς που επίσης χρησιμοποιούνται στον πολλαπλασιασμό του. Οι ανθοφόροι άξονες αναπτύσσονται φέροντας μερικές φορές μικρά βολβίδια, τα οποία χρησιμοποιούνται ως ετήσιο φυτό. Η συλλογή γίνεται στις αρχές καλοκαιριού, τον Ιούνιο – Αύγουστο όταν μαραίνονται τα φύλλα.
Τα σκόρδα ξεριζώνονται, αφήνονται να μαραθούν και στη συνέχεια γίνονται αρμαθιές (πλεξούδες) για να διατηρηθούν για μακρά χρονικά διαστήματα και στέλνονται στην αγορά. Το χρησιμοποιούμενο μέρος του είναι ο φρέσκος βολβός, σπάνια αποξηραμένος.

Στην Ελλάδα καλλιεργείται από τα αρχαία χρόνια. Σήμερα, καλλιεργούνται περί τα 30.000 στρέμματα και η ετήσια παραγωγή φτάνει τους 18.000 τόνους με κυριότερες περιοχές παραγωγής τη Μακεδονία, τη Θράκη και τον Πλατύκαμπο της Λάρισας. Οι σπουδαιότερες ποικιλίες που καλλιεργούνται στην Ελλάδα, είναι τα άσπρα (Θράκης και Τριπόλεως), οι γίγαντες και τα κοινά.

Προφυλάξεις: Η κατανάλωση του σκόρδου πρέπει να γίνεται με μέτρο για να αποφευχθούν πολλές ανεπιθύμητες παρενέργειες στον οργανισμό.

Συναφές Άρθρο: Κρεμμύδι μια Υπερτροφή

Αρχική πηγή κείμενο /φωτο: enallaktikidrasi.com

Advertisements

Flan – Σίγουρη αξία

Flan Ptâtissier

flanPatissier2

Το Flan είναι ένα είδος γαλατόπιτας. Είναι πολύ νόστιμο και εύκολο σχετικά στην παρασκευή του. Αν αγοράσεις έτοιμη τη βάση που είναι ζύμη σφολιάτα, δεν απομένει παρά να ετοιμάσεις τη γέμιση της κρέμας.

ΨώνιαflanPatissier_piece

  • 1 φύλλο σφολιάτας
  • Γάλα
  • αυγά
  • βανίλιες
  • κρέμα γάλακτος (1 μικρό)
  • αλεύρι
  • κορν-φλάουερ
  • ζάχαρη άχνη

Υλικά:

  • 1 φύλλο σφολιάτας
  • 1 λίτρο γάλα ελαφρύ
  • 200 γρ κρέμα γάλακτος
  • 5 αυγά
  • 150 γρ ζάχαρη άχνη
  • 2 κ.σ. βανίλιας πούδρα ή 1 μασουράκι
  • 50 γρ αλεύρι
  • 50 γρ Maizena (κορν-φλάουερ)

Κρέμα – Παρασκευή: Σε μια κατσαρόλα αδειάζεις το γάλα, προσθέτεις την κρέμα γάλακτος, τις βανίλιες, αφήνεις να πάρουν βράση (εννοείται σε χαμηλή φωτιά) ανακατεύοντας συνεχώς με το σύρμα. Αποσύρεις απ’ το μάτι – εντωμεταξύ σ’ ένα άλλο μπολ, έχεις χτυπήσει τα αυγά με τη ζάχαρη προσθέτοντας το αλεύρι, το κόρν-φλάουερ, ανακατεύοντας συνεχώς.

Με την βαθειά κουτάλα προσθέτεις μερικές δόσεις απ’ το ζεστό γάλα στο παραπάνω μείγμα, κατόπιν αδειάζεις σε όλο το γάλα με την κρέμα – να βράσουν τα υλικά μαζί  ανακατεύοντας συνεχώς με το σύρμα, για μερικά λεπτά – σε χαμηλή φωτιά πάντα, ώσπου να πήξει η κρέμα.

Αποσύρεις από το μάτι, περιμένοντας την κρέμα να κρυώσει κάπως και την αδειάσεις επάνω στην ήδη τρυπημένη μ’ ένα πιρούνι σφολιάτα ισιώνοντας με μια σπάτουλα την επιφάνεια βάζεις τη φόρμα στον ήδη θερμασμένο φούρνο, να ψηθεί για 40΄στους 180 o. Τοποθετείς αργότερα για φύλαξη, στο ψυγείο.

Αυτό το γλυκό – (μεταξύ γλυκού και φαγητού), τρώγεται και κρύο και ζεστό – παραμένοντας πάντα το ίδιο νόστιμο.

Προς αναζήτηση ταυτότητας

Στη καρδιά των Βαλκανίων

Η ταυτότητα των ανθρώπων όπως και των εθνών είναι στοιχείο εκ των ουκ άνευ της παρουσίας τους σ’ αυτή τη γη. Πολλά γνωρίσματα έχει η ταυτότητα: φυλή, γένος, εθνικότητα, θρήσκευμα, καταγωγή κ.ά. Η χώρα διαμονής επίσης, χωρίς να είναι καταλυτική: πολλοί διαμένουν αλλού απ’ όπου κατάγονται. Και πάλι, κι από ‘κει που κατάγεσαι μπορεί οι πρόγονοι σου να προέρχονται από άλλη χώρα – καθώς συμβαίνει με τους άποικους, μετανάστες π.χ. στην Αμερική, Καναδά, Αυστραλία κλπ.

Σκόπια παλιά πόλη

Σκόπια παλιά πόλη

Τα Σκόπια πρωτεύουσα της Π.Γ.Δ.Μ. είναι κτισμένα σε υψόμετρο 262 μ. εκατέρωθεν του ποταμού Βαρδάρη (Αξιού). Ιδιαίτερη ανάπτυξη γνώρισαν την εποχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ήταν γνωστά ως Ουσκιούπ (Uskiup). Η πόλη παρέμεινε υπό Οθωμανική κυριαρχία πάνω από 500 χρόνια και ήταν πρωτεύουσα του ομώνυμου «σαντζακίου» και κατόπιν ολοκλήρου του «Βιλαετιού του Κοσσυφοπεδίου». Ο πληθυσμός αυτής της πρωτεύουσας ανέρχεται περί τις 500.000 κατοίκους.

Σκόπια πωλητές μπαχαρικών

1900 – Σκόπια πωλητές μπαχαρικών

Στοιχεία Ιστορίας Η ευρύτερη περιοχή των Σκοπίων με όλη την παλιά Μακεδονία, προσαρτήθηκε στη Σερβία κατά τους Βαλκανικούς πολέμους του 1912 ονομάστηκε αργότερα «Μακεδονία του Βαρδάρη» – ονομασία που εδόθη από τις δυνάμεις του Άξονα (Γερμανία, Ιταλία, Βουλγαρία) κατά την κατοχή αυτών των εδαφών της Νότιας Σερβίας κατά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο. Κατά την επικράτηση του Τίτο τα εδάφη αυτά ονομάσθηκαν Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας – ονομασία του λοιπού του ενός από τα έξι ομόσπονδα κράτη της Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας και σοσιαλιστικό εθνικό κράτος των Σλαβο-μακεδόνων. Μετά τη μετάβαση στη κοινοβουλευτική δημοκρατία το 1990, η Δημοκρατία άλλαξε επίσημα το όνομα της σε Δημοκρατία της Μακεδονίας και με την αρχή της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας, ανακηρύχθηκε η ίδια ως ανεξάρτητο κράτος με την ονομασία Μακεδονία (8/11/1991).

Σκόπια Παζάρι

Σκόπια – Παζάρι

Η Ελληνική Διένεξη Οι Σκοπιανοί διαμένουν σε εδάφη μεν Μακεδονικά αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι Μακεδόνες καθώς ήρθαν να κατοικήσουν εκεί πολύ μετά από τους αρχαίους Μακεδόνες που είχαν το βασίλειο τους στη Βεργίνα του Φιλίππου και του ξακουστού γιου του Αλέξανδρου του Μέγα Μακεδόνος. Οι Σκοπιανοί μπορεί να έχουν ιθαγένεια (υπό την έννοια του εδάφους, της εντοπιότητας) Μακεδονική αλλά η εθνικότητα τους είναι Σλαβική. Αφού λοιπόν δυίσταται το θέμα της εθνικότητας διαχωριζόμενο από την ιθαγένεια, πως μπορούν να λένε πως είναι Μακεδόνες; Για να γίνει αυτό πρέπει εθνικότητα και ιθαγένεια να συμπίπτουν.

Είμαστε Έλληνες ξακουστοί σ’ όλο τον κόσμο και οφείλουμε να διαφυλάξουμε την ταυτότητα και τα εθνικά μας δίκαια. Ας το βάλει καλά στο μυαλό του ο υπουργός Εξωτερικών. Τα εδάφη που έχουν οι Σκοπιανοί κανονικά μας ανήκουν από την εποχή των Βαλκανικών πολέμων καθώς πολεμήσαμε, αλλά δεν τα διεκδικούμε φυσικά, αλλά όχι και να θέλουν οι γείτονες να σφετερισθούν αβλεπτεί – ελέω Τίτο, που είχε βλέψεις ιμπεριαλιστικές, να ενσωματώσει για το ομόσπονδο κρατίδιο του, την ένδοξη -από αρχαιοτάτων χρόνων- ονομασία Μακεδονία! Δηλαδή όσοι είναι Μακεδόνες να είναι το ίδιο με τους Σλαβομακεδόνες – αφού διαμένουν σε έδαφος με ίδια ονομασία…

Η ονομασία Βόρεια Μακεδονία είναι ατυχής. Αφού οι Αμερικανοί επιμένουν να μπει η χώρα στο ΝΑΤΟ γιατί δεν τους επιβάλουν την αλλαγή της ονομασίας τους – παντοδύναμοι όπως είναι; Φερ’ ειπείν να λεγόντουσαν Σλαβομακεδονία και Σλαβομακεδόνες όπως προκύπτει και από τα ιστορικά στοιχεία. Αλλά βέβαια δεν επρόκειτο να δεχθούν κάτι τέτοιο, γαλουχημένοι με τον άκρατο Γκρουεφσκικής (Πρωθυπουργός των Σκοπίων 2006 – 2016) εμπνεύσεως εθνικισμό τους… Το ότι εμπλακήκαμε σ’ αυτή την ιστορία επιβάλει να διεκπεραιώσουμε τη συμφωνία των Πρεσπών απολύτως σύστοιχα με τα εθνικά μας συμφέροντα.


Σχετικά Σχετικά άρθρα: Το Σκοπιανό και τα Αδιέξοδα του (1), «Βόρεια» Μακεδονία (2) Φωτογραφίες: αρχική πηγή: wikiwand.com από το λήμμα Σκόπια

Νίκος Καζαντζάκης

Καζαντζάκης 61 χρόνια μετά

26/10/1957 – το φως πια λιγόστεψε…

Καζαντζάκης Νίκος

Καζαντζάκης Νίκος (1883 – 1957)

Ημέρα θανάτου στο Φράϊμπουρ Γερμανίας του Νίκου Καζαντζάκη. Πέρασαν 60 και 1 χρόνια από την ημέρα που έφυγε (74) «μην ελπίζοντας, μη φοβούμενος, ελεύθερος πάντα» ο μεγάλος Έλληνας συγγραφέας – διανοητής. Μια ζωή αφιερωμένος στην αναζήτηση του Θεού ελπίζοντας κάποτε να τον αντικρύσει. Ωστόσο δεν βρήκε στο δρόμο του παρά την απεγνωσμένη ελπιδοφόρο ή και απέλπιδα αυτή αναζήτηση – κι από αυτή οικοδομήθηκε το έργο του.

Έργο διαποτισμένο με τις μεγάλες ιδέες για το μεταφυσικό πρόβλημα του ανθρώπου, αλλά προσιτό, οικείο για κάθε άνθρωπο που πιάνει ένα βιβλίο από αυτό το έργο, στα χέρια του. Όπως το ίδιο απλός ήταν στη ζωή του παρ’ όλα τα μεγάλα προβλήματα της ύπαρξης που τον βασάνιζαν και που «εύχεται στη βαφτισιμιά του να συνεχίζει αμέριμνα το παιχνίδι γιατί ακόμη είναι μικρή να ασχοληθεί με τα άλλα» καθώς εξομολογείται η ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ στη συνομιλία της για τον Καζαντζάκη.

Νίκος Καζαντζάκης

Ο Νίκος Καζαντζάκης στο γραφείο του

Γέννημα – θρέμμα της κρητικής γης γεννημένος στο Ηράκλειο (1883) όπου και ο τάφος του σήμερα (τοποθεσία ντάπια Μαρτινέγκου) με το σταυρό να κοιτάζει υπερήφανα στην απεραντωσύνη ουρανού και γης, στα θυελλώδη ξεσπάσματα του πελαγίσιου αέρα – ένα ανάστημα ψυχής γιγαντωμένης από την τραχειά υλική γη και το ερευνητικό μάτι προς την απεραντωσύνη του απείρου, ο Καζαντζάκης διέγραψε μια πορεία μπαίνοντας επικεφαλής της μεγάλης αλυσσίδας των Ηρακλειωτών συγγραφέων.

Ο Νίκος Καζαντζάκης από το Ηράκλειο Κρήτης πήγε στην Αθήνα όπου γράφτηκε στη Νομική Σχολή, κι αργότερα στο Παρίσι πάλι στη Νομική. Στράφηκε όμως στη λογοτεχνία και στη φιλοσοφία με κύριο έργο σ’ αυτήν την «Ασκητική» (Salvatores Dei / 1927) βασισμένο αρχικά στη Νιτσεϊκή φιλοσοφία, όπου ο λόγος του εμπεδώνεται στην πορεία στη Μεταφυσική θεώρηση.

Ταξίδεψε πολύ εξ ού και η σειρά «Ταξιδεύοντας». Μιλούσε απταίστως πολλές γλώσσες. Ξακουστός σε ένα μεγαλύτερο κοινό που αρχίζοντας από την Ελλάδα, καταλαμβάνει ένα  ολοένα και ευρύτερο φάσμα αναγνωστών, που κατά κύριο λόγο κερδήθηκε με την ταινία Αλέξης Ζορμπάς (1964), έργο γραμμένο το 1946 – με μουσική επένδυση Μίκη Θεοδωράκη, μη ξεχνώντας φυσικά και τα έργα «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» (Σειρά TV / 1975) – γραμμένο το 1948, «Ο Τελευταίος Πειρασμός» (1988) μεταφερμένο κι αυτό στον κινηματογράφο – έργα όπου προσέδωσε μια ανθρώπινη υπόσταση στον Χριστό και που δυστυχώς κατηγορήθηκε με αφορισμό από την εκκλησία.

Τα μυθιστορήματα «Ο Φτωχούλης του Θεού» (1953), «Αναφορά στο Γκρέκο» (1961 / μετά θάνατον έκδοση) – και τα δύο προς τιμήν δύο επιφανών προσωπικοτήτων: του Μοναχού – Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης και του εκ Κρήτης ζωγράφου Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, αποτελούν τα πιο χαρακτηριστικά του έργα όπου διαγράφονται η ζωή και η ιδιοσυγκρασία του – ιδιαίτερα η «Αναφορά στο Γκρέκο», καθώς περιέχουν πολλά βιογραφικά στοιχεία. Το 1957 έχασε το Νόμπελ Λογοτεχνίας για μία ψήφο, από τον Αλμπέρ Καμύ – γεγονός που ο ίδιος ο Καμύ σχολίασε: «Ο Καζαντζάκης άξιζε χίλιες φορές περισσότερο από μένα».

Καταδιωκόμενος από πλείστα προβλήματα οικονομικά, πνευματικά, προσωπικά, συνέχιζε απτόητος τον αγώνα του συγγραφέα: να επικοινωνήσει μέσω του εσώτερου εαυτού του και των δημιουργημάτων του με τον κάθε μοναχικό αναγνώστη που πορεύεται μέσα στο μοναχικό πλήθος αγωνιζόμενος κι αυτός μέσα από τον προσωπικό του αγώνα. Μα η ζωή είναι ένας αγώνας – να ζήσεις, να πορευτείς, να βρεις τον αληθινό σου εαυτό μέσα από τις ποικίλες εκφάνσεις, εκδηλώσεις της καθημερινότητας, όπου λέει η ποιήτρια Αγγελάκη-Ρουκ στο ποίημα της «Μοναξιά»: Μέσα στη τόση μοναξιά μία είναι η σωτηρία και προκύπτει μόνο μέσα από την προσωπική μοναξιά του καθενός.

Στο βίντεο – link που παρατίθεται η γνωστή ποιήτρια Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, βαπτισιμιά του Νίκου Καζαντζάκη, με αφορμή την δημοσίευση της αλληλογραφίας του συγγραφέα με την οικογένεια Αγγελάκη, ξεδιπλώνει μνήμες της παιδικής και εφηβικής ηλικίας.

Ο επιμελητής της έκδοσης Θανάσης Αγάθος, Λέκτορας Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, επισημαίνει άγνωστες λεπτομέρειες της ιδιωτικής ζωής του συγγραφέα. Η Διευθύντρια των Εκδόσεων Καζαντζάκη Νίκη Σταύρου και πνευματική κόρη της Ελένης Ν. Καζαντζάκη, αναφέρεται στις προσπάθειες που γίνονται για να έρθει η νέα γενιά των Ελλήνων σε επαφή με το τεράστιο έργο του. Ο Νίκος Μαθιουδάκης, Πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη, περιγράφει την τεράστια ζήτηση και αποδοχή που συνεχίζει να έχει ο συγγραφέας του «Αλέξη Ζορμπά», του «Καπετάν Μιχάλη» και τόσων άλλων αριστουργημάτων. Στην εκπομπή παρουσιάζονται αποσπάσματα από τη θεατρική προσαρμογή της «Ασκητικής» σε σκηνοθεσία Πάνου Αγγελόπουλου.